| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
14 februari 2010, 17.02
VRIENDSCHAP GEEFT JE WAARDE!
Kerkdienst van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt in Verpleeghuis de Wijngaard te Bosch en Duin
Ds. Cor van Breemen
http://www.accoladezorggroep.nl
bestel informatie
reageren? - (1)
bijbeltekst: Lucas 6: 27-38 (NBV)
Liturgie Welkom Votum en groet Samenzang: Hoe lieflijk, hoe vol heilgenot (Psalm 84: 1 en 2) Gebed Samenzang: Welzalig hij die al zijn kracht (Psalm 84: 3 en 4) Schriftlezing: Lukas 6: 27 – 38 Samenzang: Laat ieder ’s HEREN goedheid prijzen (Psalm 118: 1 en 5) Prediking Samenzang: De steen, dien door de tempelbouwers (Psalm 118: 8 ) Dankgebed Samenzang: God in de hoog’ alleen zij eer (Gezang 106: 1) Geloofsbelijdenis Samenzang: Lof zij de Heer, de almachtige Koning der ere (Gezang 434: 1, 2, 3, 4 en 5) Zegen
Gebed Trouwe Vader in de hemel, wij willen U hartelijk danken voor Uw trouw en liefde. U brengt ons samen in deze dienst, waarin we U prijzen en waarin we ons door U willen laten bemoedigen. Vandaag mogen wij ons in dit verpleeghuis verheugen in de onzichtbare aanwezigheid van veel luisteraars die met ons meedoen. Een onzichtbare band verbindt ons met elkaar in onze lof op U. Uw Woord is niet alleen bestemd voor een eredienst tussen vier muren. Uw Woord is bestemd voor de hele wereld. Ieder mag horen van U en Uw grote daden. We danken U hartelijk voor alles wat we in de afgelopen week weer uit Uw hand mochten ontvangen. Want we geloven dat U een goede God bent, Die het goede zoekt voor ons persoonlijk en voor onze wereld. Zelfs als we pijn hebben of tegenslag verwerken, bent U goed voor ons. U weet waar het allemaal goed voor is. U kent de toekomst, waar de wegen en paden van ons leven naartoe leiden. Die wegen kunnen soms donker zijn en moeilijk begaanbaar. Maar als we ons door U laten leiden, komt het goed. Toch is het soms moeilijk om de zin van alle dingen te begrijpen. We hebben er vaak moeite mee dat er lijden en tegenslag is. Soms lijkt de weg die we moeten gaan juist weg te voeren bij het levensdoel. Vader, ontferm U over ons als we in ons denken en voelen dreigen vast te lopen. Doordring ons steeds meer van Uw grootheid en genade. Wil ons geven dat we ons met een gerust hart aan Uw zorg willen toevertrouwen. Ook in de afgelopen week gaf U ons weer ons levensonderhoud. Wij danken U voor ons dagelijks brood. Wij danken U voor de vele vrijheden die we in ons land kennen. We danken U voor de welvaart, waarvan we elke dag genieten, ondanks de crisis. Vader, U ziet en kent ons. U weet van onze kleinzieligheden en van ons egoïsme. Wil het ons vergeven dat we vaak zo sterk op onszelf gericht zijn en vaak veel te weinig van U verwachten. Wil ons er sterk in maken om elke dag aan U te denken. Wil ons de kracht geven om ons leven zo in te richten dat U de eer ontvangt. Geef ons de verlichting door Uw Heilige Geest, zodat we onszelf steeds meer richten op de verheerlijking van U. We danken U dat U ons laat zien hoe waardevol we zijn in Uw plan. Want Uw Zoon Jezus Christus kwam naar onze wereld, om allen die Hem in geloof volgen te redden van de eeuwige dood. Hij offerde Zijn leven voor ons, verloren zondaren. Hij gaf ons uitzicht op het eeuwige leven. Geef ons het geloof om ons vast te klampen aan die grote genade van U. Dit alles bidden we, in de naam van onze trouwe Verlosser Jezus Christus. Amen.
Schriftlezing: Lukas 6: 27 – 38 27 Tot jullie die naar mij luisteren zeg ik: heb je vijanden lief, wees goed voor wie jullie haten, 28 zegen wie jullie vervloeken, bid voor wie jullie slecht behandelen. 29 Als iemand je op de wang slaat, bied hem dan ook de andere wang aan, en weiger iemand die je je bovenkleed afneemt, ook je onderkleed niet. 30 Geef aan ieder die iets van je vraagt, en eis je bezit niet terug als iemand het je afneemt. 31 Behandel anderen zoals je wilt dat ze jullie behandelen. 32 Is het een verdienste als je liefhebt wie jullie liefhebben? Want ook de zondaars hebben degenen lief die hen liefhebben. 33 En is het een verdienste als je weldaden bewijst aan wie weldaden bewijzen aan jullie? Ook de zondaars handelen zo. 34 En is het een verdienste als je geld leent aan degenen van wie jullie iets terug verwachten? Ook zondaars lenen geld aan zondaars in de verwachting alles terug te krijgen. 35 Nee, heb je vijanden lief, doe goed en leen geld aan anderen zonder iets terug te verwachten; dan zullen jullie rijkelijk worden beloond, en zullen jullie kinderen van de Allerhoogste zijn, want ook hij is goed voor wie ondankbaar en kwaadwillig is. 36 Wees barmhartig zoals jullie Vader barmhartig is. 37 Oordeel niet, dan zal er niet over je geoordeeld worden. Veroordeel niet, dan zul je niet veroordeeld worden. Vergeef, dan zal je vergeven worden. 38 Geef, dan zal je gegeven worden; een goede, stevig aangedrukte, goed geschudde en overvolle maat zal je worden toebedeeld. Want de maat die je voor anderen gebruikt, zal ook voor jullie worden gebruikt.’
Preek Hebt u al iets gemerkt van Valentijnsdag? Vandaag is het 14 februari. Valentijnsdag. Ik vermoed dat er ook dit jaar weer heel veel Valentijnskaartjes zijn verstuurd. Misschien heb je gisteren al een kaart gekregen. Misschien krijg je er morgen één, want vandaag, op zondag, wordt er geen post bezorgd. En heb je zelf ook een kaart gestuurd of een bos bloemen laten bezorgen? Bij iemand die je erg graag mag?
Valentijnsdag bestaat nog niet zo lang als Sinterklaas, maar in de afgelopen jaren is het wel populair geworden om op 14 februari een blijk van vriendschap te geven. Vraag het maar aan de jongeren: deze dag is populair. Vooral als er verborgen liefde in het spel is. Een subtiele blijk van liefde is op 14 februari heel gewoon.
Valentijnsdag is dus de dag van de vriendschap. Natuurlijk zou het eigenlijk elke dag zo’n dag moeten zijn. Maar ja, dat valt in het drukke bestaan niet mee. Zo is er dus een dag ontstaan – één dag in het jaar is niet veel – om de vriendschap in het zonnetje te zetten. Dan kun je tenminste niet vergeten dat vriendschap belangrijk is. Hoeveel jonge mensen zullen juist naar vandaag hebben uitgekeken vanwege een heel speciale vriendschap?
Vandaag wil ik u eens meenemen naar een plek waar vriendschap ook belangrijk is. We zijn vandaag in een verpleeghuis. Vóór mij zitten mensen in rolstoelen. Dat betekent dat zij niet meer zelf naar deze kerkzaal kunnen lopen. Ze zijn gebracht door verplegend personeel van dit verpleeghuis of door vrijwilligers of door familieleden. Natuurlijk zijn deze bewoners van het verpleeghuis blij dat er zulke mensen zijn. Sterker nog: zonder al die hulpverleners zou het dagelijkse leven voor de meeste bewoners niet meer goed mogelijk zijn. Hoe komt dat dan? De meeste bewoners zijn oud geworden, waardoor ze de energie missen om voor zichzelf te kunnen zorgen. Een aantal van de bewoners heeft moeite met het geheugen. Nog een aantal bewoners lijdt aan een ziekte, die het normale functioneren onmogelijk maakt. Er zijn ook bewoners die al vanaf het begin van hun leven een handicap hebben.
Het zijn deze mensen die hier in de uitzending zijn. Zij zijn het die zingen, die bidden en die misschien ook wel af en toe hoesten. Het is voor hen geweldig belangrijk dat er verzorgend en verplegend personeel is en dat er ook familie en vrienden om hen heen zijn. Vandaag de dag kunnen ze niet meer wat ze vroeger wel konden. Zonder het te willen zijn ze afhankelijk geworden. Afhankelijk van goede verzorging, maar ook van liefde en vriendschap. Misschien hebben ze vandaag ook wel een kaartje gekregen. Heel misschien hebben ze aan iemand een Valentijnskaartje gestuurd.
Waarom zijn we hier bij elkaar in deze dienst? Niet omdat het Valentijnsdag is. Ook niet omdat deze dienst wordt uitgezonden, maar omdat we een Vriend hebben, Die wel heel speciaal is. De naam van die Vriend is Jezus. Ieder van ons heeft Jezus op zijn eigen manier leren kennen. Velen hier hebben Jezus leren kennen door hun ouders die ook christenen waren. Vaak begon dat al heel vroeg, toen er thuis uit de kinderbijbel werd gelezen. Toen leek het net alsof Jezus zo het huis zou kunnen binnenlopen. We hoefden niet bang voor Hem te zijn. Want Hij is vriendelijk. Hij meent wat Hij zegt. Hij doet wat hij zegt. Hij nodigt iedereen uit om Hem te volgen. Hij is meer dan een Vriend geworden: Hij is de enig betrouwbare Wegwijzer voor ons geworden. Zo hebben velen van ons Jezus leren kennen. Maar er zitten hier ook andere bewoners, die in hun jonge jaren Jezus niet zo duidelijk hebben leren kennen. Toch is Jezus op een bepaald moment ook in hun leven gekomen. Op verschillende manieren. Verder is het heel goed mogelijk dat er hier mensen zijn voor wie dit alles niet geldt. Daarover valt nog meer te zeggen, maar daar ontbreekt nu de tijd voor. Het vreemde is, dat Jezus niet met wonder en geweld in ons leven is gekomen, maar heel stilletjes en vriendelijk. Op momenten waarop we er niet verdacht op waren. Ineens was Hij er. Ineens keek Hij ons in de ogen. ‘Vriend, wil jij Mij volgen?’ Nu zitten we hier. We zijn allemaal verschillende mensen. We hebben allemaal verschillende ideeën, verschillende gedachten, maar allemaal willen we veel van Jezus weten.
Zo komt het, dat ik u vervolgens meeneem naar een andere plek. Ik neem u mee naar de plek, waar Jezus zo’n kleine tweeduizend jaar geleden was. Hij staat daar midden tussen een grote menigte mensen. Al die mensen zijn speciaal voor Hem naar die plaats gekomen. Want zij willen Hem graag horen. Zij hangen aan Zijn lippen. Ze komen uit zeer verre omtrek, vanaf de kust tot de hoofdstad diep in het binnenland. Waar Jezus het over heeft? Over vriendschap. “Behandel anderen zoals je wilt dat ze jullie behandelen” (31). Nu denk je natuurlijk: ‘nogal logisch.’ Inderdaad. Maar heb je er wel eens over nagedacht wat daar allemaal bij komt kijken? Luister dan maar eens naar Jezus. “Heb je vijanden lief. Wees goed voor wie jullie haten. Bid voor wie jullie slecht behandelen. Als iemand je op de wang slaat, bied hem dan ook de andere wang aan…” Vind je dat nou logisch? Zijn dat nou de dingen waar je aan denkt als je aan vriendschap denkt? Dit staat allemaal wel ver van je af, vind je niet?
Neem nou die klap op de wang. Dat voelt natuurlijk als een zware vernedering. Je eerste impuls zal zijn om terug te slaan. Want men hoeft toch niet te denken dat je een ‘watje’ bent. Het is al een enorme zelfbeheersing om niet direct terug te slaan. Maar om nou direct de andere wang toe te keren… Hoe ontzettend veel energie zul je moeten opbrengen om dat te doen. Dat kan toch geen zinnig mens van je vragen? Je laat je toch niet twee keer vernederen? Zeker niet als je het niet hebt verdiend. Ik denk dat iedereen wel zo’n situatie kent. Je werd in het openbaar vernederd door iemand. Maar dat liet je toch geen twee keer gebeuren?
Stel eens, dat je doet wat Jezus zegt, dus je keert jouw belager ook de andere wang toe. Wat zal er gebeuren? Grote kans dat die belager nog bozer wordt en nog sneller op die andere wang slaat. Want eigenlijk voelt jouw belager zich voor schut gezet als je zoiets doet. Dus waarom zou je dat doen? Iedereen zal verbaasd zijn als je het zou doen. Je biedt als het ware vriendschap aan, terwijl je vijandschap gekregen hebt. Je blijft vriendschap aanbieden, zelfs als de vijandelijkheden nog voortduren. Daarmee breng je mensen uit hun evenwicht. En dat is nou juist wat Jezus bedoelt: echte vriendschap brengt vijandschap uit het evenwicht.
Jezus houdt ons dingen voor, die ons te denken geven. “Is het een verdienste als je lief hebt wie jullie liefhebben? Want ook zondaars hebben degenen lief die hen liefhebben.” Dat is een eyeopener, vind je niet? Je bent geneigd om altijd maar in het veilige besloten kringetje te blijven dat je kent. Je nodigt mensen op de koffie die je al lang kent. Zij nodigen jou ook uit. Logisch toch? Maar Jezus zegt: ‘dat doet iedereen al. Iedereen blijft in zijn eigen kringetje hangen.’ Kijk: dat is de eyeopener. Daar sta je niet zo vaak bij stil. Misschien heb je je leven lang al mensen buiten jouw kringetje gesloten zonder dat je het door had. Niet uit vijandschap, maar gewoon, omdat die mensen bij jou nooit in beeld zijn gekomen.
“Nee,” zegt Jezus, “heb je vijanden lief, doe goed en leen geld aan anderen zonder iets terug te verwachten…” Dat is opnieuw een eyeopener. Je vijand: dat is die man of die vrouw, die ooit zo lelijk tegen jou heeft gedaan. Daar baal je van en daarom ‘zie’ je die man of vrouw niet meer. Dan moet hij het eerst maar eens komen goedmaken; dan kun je pas verder praten. Toch? Maar wat zou er gebeuren als u nou juist eens die man of die vrouw een bloemetje gaf? Wat zou er gebeuren als je juist eens gaat praten met degene die je nooit spreekt? Heb je ooit al eens belangstellend naar zijn situatie geïnformeerd? Ik denk dat er dan prachtige dingen kunnen gebeuren die precies het verschil maken.
Ineens leer je hem of haar van een heel andere kant kennen. Als de ijsvlakte begint te dooien, zie je ineens een prachtige natuur ontstaan. Als je eens werkelijk lief doet tegen iemand die je altijd voorbij bent gelopen, ben je er zeker van dat je elkaar voortaan steeds zult groeten. Een knipoog. Belangstelling. Jezus draagt ons op om juist het verschil te maken in onze samenleving. Dat verschil geeft de samenleving een prachtige warme kleur.
“Geef, dan zal je gegeven worden; een goede, stevig aangedrukte, goed geschudde en overvolle maat zal je worden toebedeeld.” “Want de maat die je voor anderen gebruikt, zal ook voor jullie worden gebruikt.” Klinkt logisch, vind je niet? Maar hoe vaak doe je het? Hoe vaak ben je royaal voor je vijand?
Als ik al dat onderwijs van Jezus typeer, dan zou ik willen zeggen: de wereld op z’n kop. Jezus zet de wereld op z’n kop. - Je vijand liefhebben: dat verzin je zelf niet. - Je wang aanbieden als iemand al op de andere geslagen heeft: Het klinkt bijna onzinnig. - Geld lenen aan iemand, terwijl je verwacht dat je het niet terug zult krijgen. Wie doet zoiets? - In de handel iemand net iets meer geven dan waarvoor hij betaalt: Dan graaf je toch je eigen economische graf? Toch zegt Jezus het. Het klinkt als de omgekeerde wereld.
Maar laten we daar even bij stilstaan. Want wat is dan de normale wereld? · Is het dan normaal wanneer iemand jou met zijn ellebogen opzij duwt, omdat hij jou letterlijk of figuurlijk voorbij streeft? Vind je dat bij jouw wereld passen? · Is het normaal dat de jaarwisseling soms meer op oorlog lijkt dan op een feest? · Is het normaal wanneer in het verkeer het recht van de sterkste geldt? · Is het normaal dat de nachtrust van velen verstoord wordt omdat iemand zo nodig zijn feestje moet bouwen? · Is het normaal dat mensen door zinloos geweld in elkaar geslagen worden? · Is het normaal dat politie, brandweer of ambulancepersoneel bij het doen van hun plicht soms flink gehinderd worden door agressieve mensen? Je begrijpt dat dit niet normaal is. Misschien kun je er als individu niets aan veranderen, maar je zult het nooit normaal vinden. Terecht, want het is ook niet normaal. Ook al lijkt het er soms op dat we het met elkaar toch maar gewoon moeten gaan vinden.
Wat Jezus zegt, lijkt de omgekeerde wereld, maar eigenlijk is het juist de rechtgezette wereld. Daar wil Jezus jou en mij toe bewegen; om mee te helpen aan een betere wereld. Zojuist zei ik: ‘echte vriendschap brengt vijandschap uit het evenwicht’. Laat je gewichtige ego eens los. Leer het eens af om met de ellebogen te werken. Vraag niet altijd naar wat het jou oplevert. Leer eens de woorden inslikken waarmee je de ander van jou vervreemdt. Geef eens een bloemetje aan iemand die je eigenlijk altijd over het hoofd ziet. Misschien kan Valentijnsdag daar ook wel een beetje aan meehelpen.
Maar het gaat nog dieper. Hoor maar wat Jezus zegt: “Wees barmhartig zoals jullie Vader barmhartig is.” Die Vader, daarmee bedoelt Jezus God. Hij noemt dus God barmhartig. Dat wil zeggen: God wordt niet gedreven door zelfhandhaving. God heeft niet een harde uitdrukking in Zijn ogen. God ziet geen stakker over het hoofd. God heeft oog voor iedereen. Hij geeft iedereen een kans, in zekere zin. Weet je wie de vijanden zijn die Hij liefheeft? In principe alle mensen. “Want God had de wereld zo lief dat Hij zijn enige Zoon heeft gegeven, opdat iedereen die in Hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leeft” (Joh. 3,16). God laat ons een vriendschap kennen die adembenemend is. Die vriendschap wordt het meest zichtbaar in Jezus. Hij ontmoet mensen in de goot, hoeren, junks, verslaafden en criminelen. Hij gaat ze niet uit de weg. - Zoals die bezeten man waar iedereen bang voor was. Hij verloste hem van zijn legioen demonen. - Hij bevrijdde de overspelige vrouw uit de handen van mensen die haar wilden stenigen. - Hij ontdekte ergens in een vijgenboom een zeker Zacheüs, die al lang door zijn kerkgenoten was afgeschreven als een slecht mens met wie je geen omgang hebt. - Of die man die later naast Jezus aan het kruis hing. Zeker, die man was slecht, hij was een moordenaar. Maar toen hij eerlijk toegaf dat hij slecht was en dat alleen Jezus nog iets voor hem kon betekenen, toen gaf Jezus hem het uitzicht van het eeuwige leven. - De Bijbel staat vol van die adembenemende vriendschap van Jezus. - De Bijbel staat vol van Gods barmhartigheid.
De vriendschap die God en Jezus laten zien, zet de wereld weer helemaal recht. Denk nu niet dat God die vriendschap aan een beperkt aantal mensen aanbiedt. Nee, Jezus slaat niemand over met zijn dringende oproep om Hem te volgen. Dat meent Hij nog steeds. Daarin is Jezus werkelijk de Zoon van Zijn en mijn hemelse Vader. Hij zou het liefste willen, dat alle mensen Hem zullen volgen naar Gods Koninkrijk. Dat is wat Hij bedoelt met de woorden dat de hemelse Vader barmhartig is. Anders gezegd: in de hemel is geen ruimtegebrek. In de hemel is geen woningnood. Wat zou het heerlijk zijn, wanneer iedereen tegen Jezus zou zeggen: ‘U heb ik nodig. Wees mij genadig. Denk aan mij als U in het Koninkrijk van Uw Vader bent.’
Een mens heeft vriendschap nodig en echt niet alleen op Valentijnsdag. Een mens die echte vrienden heeft, is te feliciteren. Dat wil niet zeggen dat vrienden altijd alleen maar aardige dingen zeggen. Soms zegt een vriend je de waarheid. Maar dan als vriend. Daar kun je alleen maar beter van worden. Juist in een vriendschap voel je jezelf waardevol. Naarmate de vriendschap hechter wordt, voel je jezelf meer waardevol worden.
Vraag het maar aan een bewoner van een verpleeghuis of aan een patiënt in een ziekenhuis. Het is enorm belangrijk als er iemand is die naar de gezondheid informeert. Of als er iemand is die even de handen uit de mouwen steekt en vriendelijk vraagt hoe het leven er voor staat. Eigenlijk zou iedereen een goede vriend of vriendin moeten hebben. Een hechte vriendschap. Maar de beste vriendschap is de vriendschap van Jezus. Hij deinsde er niet voor terug om in de ellende van deze wereld te komen wonen. Hij legt ons geduldig uit hoe we vriendschap vorm moeten geven. Hij leert ons, dat echte vriendschap ook offers kost. Zelf bracht Hij het grootste Offer. Want Zijn vriendschap voor de wereld kostte Hem het leven. Hij had het er voor over. Hij stond weer op uit de dood. Nu wil Hij dat wij Zijn vriendschap naar elkaar beoefenen. Doe het maar! Je wordt er beter van. Hij maakt jou waardevol. Maak jij een ander waardevol? Amen.
Gebed Trouwe Vader in de hemel, ‘Uw liefde duurt in eeuwigheid’. Wat wij zojuist zongen, is waar. U bent totaal anders dan mensen. Want U hebt omgezien naar een mensheid die zichzelf in de goot had weggegooid. U wilt ons kennen, al zijn wij lang niet allemaal van die brave mensen. U komt met Uw waarheid naar ons toe, terwijl wij zo vaak vastzitten in de strikken van halve waarheden of hele leugens. U biedt ons een uitzicht, juist wanneer het leven een doodlopende weg lijkt te zijn ingeslagen. Wij danken U voor de vriendschap van Jezus, Uw Zoon. Het is zelfs meer dan vriendschap. Hij gaf Zijn leven voor vrienden. Die vrienden zijn wij, als wij Hem in geloof willen volgen. Hij heeft het volle gewicht van Uw woede over Zich heen gevoeld, om ons van die woede te verlossen. Hij heeft plaats gemaakt voor de Heilige Geest, zodat wij des te sterker zullen geloven. Wat hebben wij Uw liefde en de vriendschap van Jezus hard nodig. Want enkel door Hem leren wij, dat echte liefde om offers kan vragen. We leren ons hart open te stellen voor mensen aan wie wij gemakkelijk zouden voorbij zien. Wij leren de vijand lief te hebben en te bidden voor wie het op ons heeft voorzien. We leren mensen in nood te helpen, zelfs als het ons niets oplevert. Daarom willen wij U vragen: geef ons oog voor de nood om ons heen. Leer ons die mens te zien die worstelt met het leven. Geef dat wij ons huis open stellen voor wie geen dak boven het hoofd heeft. Geef dat wij onze portemonnee trekken voor wie een kruimeltje van onze overvloed wil ontvangen. Leer ons te bidden voor alle stakkers in de wereld, als we zelf niet meer in staat zijn daadwerkelijke hulp te geven. We danken U voor de zorg die we in Nederland kennen. Natuurlijk, het kan altijd beter. Maar we zijn blij dat mensen die zorg nodig hebben metterdaad zorg kunnen krijgen. Vandaag mogen we vanuit het verpleeghuis laten horen dat U ook hier de mensen niet vergeet. We bidden U, wilt U geven dat er in Nederland steeds goede en betrokken zorg mag zijn en blijven. Wil ook geven dat het alles betaalbaar blijft en dat ook de beleidsmakers beseffen waar het om gaat. We willen al die mensen die geen vriend of vriendin hebben aan U opdragen. Mensen die er in het leven alleen voor staan. Soms kinderen, die geen daadwerkelijke ouderliefde kennen. Of ouderen die eenzaam zijn. Want er bestaat veel nood in dit opzicht en er zijn veel mensen die met die nood niet naar buiten durven treden. Die net doen of altijd alles goed is, maar met pijn in het hart. Vader in de hemel, wil naar ons gebed horen om Christus’ wil. Amen. Reageer op deze uitzending
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|