Overdenking ds. Teun van der Leer, rector Baptisten Seminarium over 400 jaar Baptisten
En ik zeg u nogmaals: Dit was vierhonderd jaar geleden. Het is een mensenrecht. Het is het recht van elke man en elke vrouw op aarde om het evangelie helder gepresenteerd te krijgen, en dat minstens één keer in zijn of haar leven. Dan kun je een vrije keuze maken om het evangelie te accepteren of te verwerpen. Want vrijheid van geest betekent vrijheid van religie. De vrijheid om het evangelie overal te verkondigen. En om van geloof te veranderen waar en wanneer mensen dat maar willen. Of dat nou in Europa is of in de VS, in Saoedi-Arabië of in Cuba of in Nigeria, Irak of Azerbeidzjan. Iedereen heeft het recht om het evangelie te horen en erop te reageren in alle vrijheid. En in deze stad, die al eeuwlang bekend staat om zijn gastvrijheid, vrijheid en tolerantie, maken we ons al 400 jaar sterk en dat blijven we doen. Vrijheid om te prediken, vrijheid om te kiezen, vrijheid om te veranderen.
Open staan voor verandering zit ons als baptisten in de genen. Het zit in ons DNA. Een deel van onze traditie is dat we regelmatig onze tradities veranderen. Door nieuwe inzichten en uitdagingen van die tijd. Je kunt zeggen dat veranderen van tradities in onze traditie betekent dat je trouw bent aan onze traditie. Begrijpt u me? Er is niets mis met traditie. Ik ben kerkhistoricus. Ik ben gek op tradities. En ik ben gek op onze tradities. Ik zeg altijd tegen mijn studenten: Ja, je mag de tradities bekritiseren en veranderen, of afwijzen. Maar pas als je ze bestudeerd hebt. Pas als je echt begrijpt wat er geschreven staat en waarom het er geschreven staat. Want je moet weten wat je afwijst of accepteert, zoals vaak gebeurt bij wie het bestudeert.
Zijn we alleen toeschouwers in de geschiedenis of nemen we er deel aan? Wat zullen wij doen met deze ‘mantel’ van onze geschiedenis. Het verhaal van de opvolging van Elia door Elisa in 2 Koningen fascineert me. En telkens als ik het lees, vraag ik me af: en ik dan? Ben ik een toeschouwer of een deelnemer? Want dat is het verschil tussen Elisa en al die andere profeten. De Heer zal Elia meenemen en iedereen weet het: Elia, Elisa, de profeten. Elia gaat terug naar de andere kan van de Jordaan, vanwaar hij kwam, Gilgal, Bethel en Jericho. Ze trokken op, ook al staat Elisa erop bij zijn meester te blijven en hem niet te verlaten. Vijftig profeten volgen hen en kijken van een afstandje toe. Hou dat beeld in gedachten. De grote profeet Elia staat bij de Jordaan, Elisa staat naast hem en vijftig andere profeten staan op veilige afstand. Hier wordt geschiedenis geschreven. Elia schreef geschiedenis toen hij zich verzette tegen de verering van Baäl. Tegen de goddeloze koning Achab en zijn vrouw Izebel. Die strijd won hij bij de berg Karmel. Het vuur van de Heer viel uit de hemel en de mensen riepen: De Here is God. Toen bad hij zeven keer tot een kleine wolk, als een mans hand die opsteeg uit zee. Deze man schreef geschiedenis in de naam van de Heer. En de mensen zagen het, de profeten zagen het en Elisa zag het. Er is iets om op terug te zien. Er is iets om naar uit te kijken. Ze staan op een keerpunt in de geschiedenis. Ze staan bij de Jordaan. Wij staan ook bij de Jordaan vandaag de dag. Wij kijken terug en kijken vooruit. God schreef geschiedenis met ons. En de vraag is: kijken we er alleen naar of willen we er deel van uitmaken?
En wij dan? Hoe zit het met onze nalatenschap? Hier staan we aan onze Jordaan van 400 jaar Baptisme. Onder de mantel van hen die ons voorgingen en een hoge prijs betaalden en zich zo hebben ingezet voor het evangelie. Willen we alleen vol trots terugkijken op onze geschiedenis? En verder niet? We vierden samen en gingen naar huis en alles bleef bij hetzelfde? Of willen we zelf ook bijdragen? Bouwen aan Gods toekomst met ons. Nemen we deze mantels op van geloof en moed, van vrijheid om te prediken, te kiezen, te veranderen? Wie durft de mantel op te nemen en te zeggen: Waar is de Heer, de god van Thomas Helwys? Waar is de Heer, de God van William Carey? Waar is de Heer, de God van Charles Haddon Spurgeon? Waar is de Heer, de God van Lottie Moon en Ann Judson? En al die moedige vrouwelijke zendelingen uit onze geschiedenis? Waar is de Heer, de God van Martin Luther King? Waar is de Heer, de God van Billy Graham? Waar is de Heer, de God van…? Vul alle namen maar in van al die mannen en vrouwen, bekend en onbekend die in Jezus’ voetsporen durfden te volgen, in hun tijd en in hun situatie, ongeacht de prijs.
Als er ooit een tijd was waarin verandering nodig was, waarin nieuwe omstandigheden en nieuwe zendingsuitdagingen en kansen nodig zijn, dan is het nu wel. Bouwen aan Gods’ toekomst met ons. Laten we de mantel van de afgelopen 400 jaar opnemen en ons wenden tot de Heer, de God van onze geschiedenis, zodat we vrij zullen zijn om te bidden, vrij om te prediken, vrij om te kiezen en vrij om te veranderen. En zo trouw te blijven aan onze tradities. Amen.
Reageer op deze uitzending
