5 augustus 2007, 11.00 uur

Denk aan je Schepper

Kerkdienst Gereformeerde Kerk vrijgemaakt in Zwolle - West

Ds. H. Slotman


bestel informatie
reageren?



bijbeltekst:   Prediker 12

Orde van dienst en preek

Orde van dienst

Intrada ‘Gij zijt groot en hoog verheven’ (Psalm 86)
Welkom, Votum en Groet
Samenzang: ‘Barmhartig Vader op uw troon’ (GK 131)
Gebed
Schriftlezing: Psalm 139
Samenzang: ‘Uw eigen hand heeft mij gebouwd’ (Psalm 139)
Schriftlezing: Prediker 12
Samenzang: ‘Zeventig, tachtig jaren, mensenleven’ (Psalm 90)
Verkondiging
Samenzang: ‘Looft de Koning heel mijn wezen’ (LvdK 460)
Geloofsbelijdenis
Gebed
Collecte t.b.v. Jongensinternaat India
Samenzang: ‘Blijf mij nabij’ (LvdK 392)
Cantorij: ‘De Heer zal u behoeden’
Zegen

De gemeente zong de liederen uit het Liedboek voor de Kerken (LvdK) en het Gereformeerd Kerkboek (GK)

Gebed

Onze Vader in de hemel, machtige God,
Wij roepen U aan. Wij geloven dat U alles gemaakt hebt: alle zichtbare en onzichtbare dingen. Dat zegt ons veel over wie U bent. Het zegt ons veel over Uw macht. Als wij naar Uw schepping kijken dan verbazen we ons! Dat U dat allemaal hebt gemaakt! Wat knap! Het zegt ons ook veel over Uw wijsheid. Je moet er maar op komen om dit universum in het leven te roepen. En dan de manier waarop! U bent groot en wij hebben diep respect voor U. We gaan voor U door de knieën.

Ook Uw liefde prijzen wij. We lezen in de bijbel dat U deze wereld liefhebt. U bent betrokken op deze wereld, op de mensen en de dieren die er leven. Wij lezen in de bijbel ook over Uw reddingsplan. Want er is veel kapot gegaan in Uw schepping. Wij merken dat elke dag ook in ons eigen leven. Maar U laat het er niet bij zitten. U werkt aan een nieuwe schepping, waarin alles weer goed zal zijn. Wilt U ons in deze dienst daar meer over vertellen, zodat we ons eraan kunnen optrekken en we bemoedigd worden door Uw Woord? Wilt U aanwezig zijn in deze dienst? Zegen ons, om Christus’ wil! Amen.

Schriftlezing: Psalm 139: 1 – 6; 13 – 18

Voor de koorleider. Van David, een psalm. HEER, u kent mij, u doorgrondt mij, u weet het als ik zit of sta, u doorziet van verre mijn gedachten, ga ik op weg of rust ik uit, u merkt het op, met al mijn wegen bent u vertrouwd. Geen woord ligt op mijn tong, of u, HEER, kent het ten volle. U omsluit mij, van achter en van voren, u legt uw hand op mij. Wonderlijk zoals u mij kent, het gaat mijn begrip te boven.

U was het die mijn nieren vormde, die mij weefde in de buik van mijn moeder. Ik loof u voor het ontzaglijke wonder van mijn bestaan, wonderbaarlijk is wat u gemaakt hebt. Ik weet het, tot in het diepst van mijn ziel. Toen ik in het verborgene gemaakt werd, kunstig geweven in de schoot van de aarde, was mijn wezen voor u geen geheim. Uw ogen zagen mijn vormeloos begin, alles werd in uw boekrol opgetekend, aan de dagen van mijn bestaan ontbrak er niet één. Hoe rijk zijn uw gedachten, God, hoe eindeloos in aantal, ontelbaar veel, meer dan er zandkorrels zijn. Ontwaak ik, dan nog ben ik bij u.

Gedicht: Als ik maar weet

Als ik maar weet dat in dit moeilijk leven,
ik met mijn zorgen nooit alleen zal staan.
Dat al mijn schuld en zonde is vergeven
dat ik altijd naar U toe mag gaan.

Als ik maar weet dat niets mij ooit zal scheiden
van Uw trouw, en van Uw liefde Heer.
Dat U mij zorgzaam aan Uw hand zult leiden
opdat ik mij nooit nodeloos bezeer.

Als ik maar weet o Heer, dat in mijn zorgen,
in mijn verdriet, mijn moeite en mijn pijn
altijd Uw grote liefde ligt verborgen
zodat ik ondanks alles blij kan zijn.

Als ik maar weet dat in mijn laatste dagen,
als ik misschien niet eens meer bidden kan,
de Geest voor mij om hulp en steun zal vragen
zodat ik rust zal hebben Heer… ook dan.

Mijn kind, je weet toch wel dat in dit leven
je nooit Mijn steun,
Mijn liefde hebt ontbeerd?
Mijn Vader heef ook jou aan Mij gegeven,
je naam staat in Mijn handen gegraveerd.

E. IJskes – Kooger

Schriftlezing: Prediker 12: 1-8

Gedenk daarom je schepper in de dagen van je jeugd–voordat de slechte dagen komen en de jaren naderen waarvan je zegt: In deze jaren vind ik weinig vreugde meer. Voordat de zon verduistert, de sterren en de maan niet langer stralen, de lucht ook na de regen grauw van wolken wordt. De dag waarop de wachter trillend voor het huis staat, de soldaten kromgebogen voortgaan, de maalsters langzaamaan verdwijnen, de vrouwen uit het venster staren en een schaduw lijken. Wanneer de deuren naar de straat worden gesloten, de molen geen geluid meer maakt, het fluiten van de vogels ijl van toon wordt, wanneer hun lied versterft. Je durft geen heuvel te beklimmen, de weg is vol gevaar. De amandelboom behoudt zijn wintertooi, de sprinkhaan sleept zich voort, de kapperbes droogt uit. Een mens gaat naar zijn eeuwig huis, een klaagzang vult de straat. Voordat het zilverkoord wordt weggenomen, de gouden lamp gebroken, de waterkruik in stukken valt, het scheprad bij de put wordt stukgebroken. Wanneer het stof terugkeert naar de aarde, weer wordt zoals het was, wanneer de adem van het leven weer naar God gaat, die het leven heeft gegeven. Lucht en leegte, zegt Prediker, alles is leegte.

Tekst van de preek
Gedenk daarom je schepper in de dagen van je jeugd–voordat de slechte dagen komen en de jaren naderen waarvan je zegt: In deze jaren vind ik weinig vreugde meer.

Preekthema: Denk aan je Schepper

Weet u wat ik moeilijk vind? Ik vind het moeilijk om op bezoek te gaan in een verpleegtehuis. De aanblik van die mensen daar beklemt mij. Sommigen liggen op bed; anderen zitten in een rolstoel. Er zijn er die altijd achter hetzelfde tafeltje zitten. De televisie staat aan, maar niemand kijkt… De meesten hebben een zakdoek in de hand om het speeksel weg te vegen. Soms zie je iemand zitten die voor zich uit staart en met iemand praat die er niet is… Dat beklemt mij.

Het zijn mensen, die net als u en ik, eens in de kracht van hun leven zijn geweest. Eens zaten ook zij vol plannen, vol initiatieven, vol levenslust. Ze zijn misschien getrouwd, hebben kinderen. Maar nu zitten ze hier. Volslagen afhankelijk van anderen. Ik vind dat moeilijk en zwaar, voor deze mensen zelf, maar ook voor hun familie.

Weet je waarom ik het óók moeilijk vind?
Omdat je toch op de één of andere manier in een spiegel kijkt. Hoe zal het straks met jou gaan in de ouderdom? Zit jij er dan ook zo bij? Loop jij dan ook te schreeuwen in de gangen van het verpleegtehuis? Word je vastgezet in een grote stoel? Ik vind het geen mooie gedachten. Het zijn beklemmende gedachten. Het liefst sta ik er niet bij stil.

En toch is het niet tegen te houden. We wórden iedere dag ouder. En met het ouder worden komen de gebreken. Of, zoals de Prediker het zegt: er zullen dagen komen en jaren naderen waarvan je zegt: in deze jaren vind ik weinig vreugde meer.

Ik weet, Prediker is er goed in om het zwart-wit neer te zetten. Hij houdt ervan om vooral één kant van de zaak te belichten zodat je daar eens goed over na kunt denken. En dat doet hij ook hier. Want gelukkig zijn er ook best veel oudere mensen die nog volop van het leven genieten. De ouderdom kent ook z’n mooie kanten, met nieuwe kansen en leuke uitdagingen.

Maar Prediker wijst nu op die ander kant die er óók is. Hij staat stil bij de aftakeling, de kant van het minder worden, de kant van het sterven. En dat is géén mooie kant. Maar het is wel reëel.

Ook al zullen we niet allemaal in een verpleegtehuis terechtkomen, oud worden betekent wel verlies. Ik kom wel eens bij een vrouw die bijna honderd jaar is. En eigenlijk gaat het best goed met haar. Maar ja, wat is goed. Ze hoeft niet naar een verpleegtehuis, ze is niet dement. Toch takelt ze wel af want ze is wel doof. En ze kan haast niet meer lezen, ze vergeet ook wel eens wat en ze komt niet meer uit haar kamertje want haar benen doen het niet. Haar wereld wordt erg klein. Het gaat best goed met haar; ze is relatief gezond, maar bijna honderd en ze merkt dat het leven afneemt.

Vandaar ook die bekende uitspraak: Iedereen wil graag oud worden, maar niemand wil het graag zijn. Want oud-zijn heeft ook zo z’n nadelen. En daarbij denk je natuurlijk aan het aftakelingsproces dat vaak met de ouderdom meekomt. Het is juist die aftakeling waar mensen tegenop zien. En hoe begrijpelijk is dat niet. Want aftakeling betekent dat je steeds minder kunt. Vergeleken met die aftakeling is het veel mooier en aantrekkelijker om jong te zijn en vitaal. Want jong-zijn staat vaak voor leven - bruisend leven - kansen en voor uitdagingen. Jong zijn staat voor winst.

Oud zijn staat vaak voor aftakeling en verlies. En wie wil er nou verliezen…? Ik denk niemand. En we verzetten ons ertegen. Opa heeft eigenlijk een gehoorapparaat nodig want hij wordt wat doof. Maar zelf zegt hij dat het nog best wel kan. De rollator of de stok blijven zo lang mogelijk buiten de deur of ze worden alleen binnenshuis gebruikt. We verzetten ons tegen het ouder worden. Het kan immers nog best…

Want we willen zo lang mogelijk jong zijn. Maar vroeg of laat kun je er niet omheen. Je wordt ouder…

De Prediker sluit zijn ogen daar niet voor. Hij spreekt heel open over de ouderdom. En hij benoemt de moeiten van het ouder worden. Hij noemt het de slechte dagen en de jaren waarvan je zegt: ik vind er weinig vreugde meer…. Het is de tijd waarin de lucht ook na de regen grauw van wolken wordt.

Vindt u dat niet treffend gezegd: De lucht wordt ook na de regen grauw van wolken. Met andere woorden: de spreuk na regen komt zonneschijn gaat in de ouderdom vaak niet meer op. Ik ken een oude mevrouw van 80 die voortdurend benauwd is. Haar hart is verzwakt. De dokter komt bij haar, kijkt haar aan en zegt: “Dat is ouderdom. Daar kunnen we niets tegen doen.” Na de regen keren de wolken terug. De grauwe wolken… Medicijnen helpen niet meer. Daar zit je dan benauwd te wezen. Je hebt geen zicht op verbetering. Dat kon je vroeger misschien nog zeggen. Als donkere wolken samen trokken kon je in de verte de helder blauwe lucht al weer zien. Het leven herstelde zich weer.

Of denk ook eens aan het isolement. Het kringetje wordt steeds kleiner. Steeds meer mensen vallen weg. Je komt steeds meer alleen te staan. Er zijn steeds meer mensen die jou kennen en jij kent steeds minder mensen. Zo kunnen de dagen grijs en somber worden. Het licht dringt niet meer door. Na regen wordt de lucht weer grauw van wolken. Geen zonneschijn… Prediker beschrijft de lichamelijke aftakeling van het lichaam in de ouderdom: bevende armen, kromme benen, tanden die uitvallen, ogen die afnemen, oren die niet goed horen en praten dat steeds moeilijker wordt. Dat hoort allemaal bij de ouderdom.

Als je op bezoek gaat in een bejaardentehuis dan zie je dat Prediker het leven kent. Kijk maar naar de rollators, de rolstoelen, de gehoorapparaatjes en de brillen – je hoort regelmatig over staaroperaties. Het hoort allemaal bij het ouder worden.

Prediker heeft het ook over de angst voor de hoogte. Ja, dat heeft hij ook goed begrepen; want je zult maar vallen met je zwakke botten en je heup breken - een stoeprand kan al te hoog zijn. Een drempel kan al te hoog zijn… Prediker wijst op de weg vol gevaar. Vroeger reed je misschien in de auto, vandaag in de ouderdom waag je je er niet meer aan. ’t Is zo druk en ’t gaat zo snel. Er zijn zoveel verschrikkingen op de weg.

En zo schildert Prediker de ouderdom met uiteindelijk het sterven: het stof keert terug naar de aarde… Stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren.. Nee, dat is geen mooi vooruitzicht. Hoe ga je hiermee om? We worden ouder of je nu wilt of niet. Weet je wat Prediker zegt? Hij zegt: Gedenk je schepper in de dagen van je jeugd, voordat die slechte dagen komen.

Hij zegt: zorg ervoor dat je op het spoor van je Schepper komt. Denk aan God. Prediker zegt het tegen mij, maar ook tegen jullie: ken je Schepper. Raak het contact met je Schepper niet kwijt. Prediker zet ons met al onze vragen en al onze angsten over aftakeling en ouderdom op het spoor van God. Denk aan je Schepper.

Wij zien vaak alleen maar de ellende. In verpleegtehuizen zien we mensen aftakelen. We zien daar vooral de narigheid. En we huiveren… Wat blijft er over van al die mensen die eens vol ideeën, vol energie, vol humor, vol levenslust zaten? We zien ze voor onze ogen aftakelen. En we denken dan ook aan onszelf – hoe zitten wij er over een paar jaar bij?

Prediker zegt: Zorg jij ervoor dat jij je Schepper kent. Denk eens aan de God die jou geschapen heeft. Zet je er toe om Hem te kennen. Want er is meer dan die aftakeling. Er is meer dan afbraak. God is er ook.

Hij heeft jou gemaakt. Hij heeft uw nieren gevormd, Hij heeft u geweven in de schoot van uw moeder. Hij heeft u bedacht. Hij schenkt u het leven. Je bent Zijn creatie. Je bent kostbaar in Zijn ogen. Denk aan je Schepper!

Denk aan je Schepper? Wat heb je daar nou aan? Wat schiet je daar nou mee op? Ik geloof in God, maar ik heb nou niet bepaald de indruk dat dat een garantie is voor een onbekommerde oude dag. Ik ken namelijk genoeg mensen die hun hele leven aan hun Schepper hebben gedacht, diep gelovige mensen, maar uiteindelijk kwamen ze toch in dat verpleeghuis terecht. Wat helpt het als je aan je Schepper denkt? Wat heb je daaraan?

Ik vind dat een terechte vraag. Het is ook best een moeilijke vraag waar ik niet zomaar een antwoord op heb. Als ik in zo’n verpleeghuis rondloop dan zijn er zoveel dingen die ik niet begrijp. Ook als het over God gaat. Ik snap het vaak niet.

Maar als ik dan mijn bijbel pak, dan krijg ik hoop. Want daarin lees ik dat God Zich ook niet neerlegt bij de aftakeling. Welke kunstenaar is er blij met de vernietiging van zijn kunstwerk? Geen enkele! Denkt u dat God Zich neerlegt bij de aftakeling van het werk van Zijn handen? Nee!

Onze Schepper legt Zich niet neer bij de aftakeling en het sterven van Zijn kinderen. Zo is God niet. God laat niet varen het werk van Zijn handen. God is de Alfa en de Omega. Hij is het begin en het eind. God stopt niet ergens middenin. God is niet de God van het halve werk. Nee, waar Hij aan begonnen is dat maakt Hij af.

Ik lees in de bijbel dat God de wereld zo lief heeft dat Hij Zijn enige Zoon gegeven heeft, opdat iedereen die in Hem gelooft niet verloren gaat maar eeuwig leven heeft. God wil niet dat Zijn Schepping eraan gaat. Hij wil niet dat u eraan gaat. God heeft mooiere plannen met ons. Ik lees op de laatste bladzijde van mijn bijbel dat zij die met Christus gestorven zijn, eens als koningen in deze wereld zullen regeren. Dat is Gods plan met ons. Dat is wat anders dan iemand die wegkwijnt in het verpleegtehuis. Ik lees in de Bijbel dat iemand die met Christus geleefd heeft en in Hem gestorven is, eens als koning zal heersen in Gods nieuwe wereld. Ik snap het niet, maar dat mag ik geloven. Denkend aan onze Schepper mogen we over de aftakeling en de dood heenkijken naar een nieuwe wereld.

U hoeft zich niet blind te staren op rollators, gehoortoestellen en verzorgingstehuizen. Met de bijbel in de hand mag u weten dat er méér is dan dat. U mag denken aan uw Schepper. Hij legt Zich niet neer bij de aftakeling. Hij wil Zijn hand op u leggen en Zich aan u verbinden. Hij wil voor u zorgen.

Mag ik u een stukje voorlezen uit de bijbel en God Zelf aan het woord laten. Hij zegt in Jesaja 46: Hoor naar Mij, huis van Jakob en geheel het overblijfsel van het huis Israël, die door Mij gedragen zijt van moeders lijf aan, opgenomen van de moederschoot af. Tot de ouderdom ben Ik dezelfde en tot de grijsheid toe zal Ik u torsen. Ik heb het gedaan en Ik zal dragen. Ik zal torsen en redden.

Dat is de taal die God spreekt: Ik zal torsen en redden. God, Die mij gemaakt heeft, Die mij in de moederschoot heeft geweven, Die elke dag om mij heen was, zal mij in de ouderdom niet verlaten. God is niet alleen de God van jongeren. Hij draagt mij en Hij zal mij kracht geven om te dragen – ook in mijn ouderdom. Hij verlaat niet het werk van Zijn handen. Hij laat ons weten dat Hij prachtige plannen met ons heeft. Hij belooft ons het eeuwig leven, waarin we bevrijd zullen zijn van de aftakeling. Blijf op het spoor van deze Schepper en vertrouw je aan Hem toe, Die ons gemaakt heeft.
Want: Hij spaart ons en Hij redt ons, Hij kent onze broze kracht!

Gedicht: Wij zullen verstaan…

Soms zijn de woorden van de Prediker de mijne:
je wordt van alles vaak zo moe, zo grenzeloos moe.
Alles wat leeft groeit op, het bloeit, en gaat verdwijnen,
en 't moedeloze hart vraagt soms waarom, waartoe?

Wat heeft de mens bereikt met zwoegen en met werken?
's Geslacht dat na ons komt weet niets van ons bestaan.
Wat graven, en wat namen op verzakte zerken,
dat is wat bleef van hen die ons zijn voorgegaan.

Toch, eenmaal is die ring, die cirkelgang doorbroken
toen 't graf de Zoon van God aan 't leven af moest staan.
God heeft Zich machtig op de wrede dood gewroken.

Als straks tot hemel, aarde, zee en zon en maan
het laatste woord door God de Schepper wordt gesproken
dan zullen wij verbaasd Gods wijze raad verstaan.

E. IJskes – Kooger

Gebed

Onze Vader in de hemel,
U bent groot in macht en majesteit. U bent ook groot in liefde. Wij weten en geloven dat U Zich niet neerlegt bij de ellende in deze wereld. U, Die alles goed gemaakt hebt, neemt geen genoegen met een wereld vol ellende en dood en aftakeling. In de bijbel lezen we over Uw reddingsplan. We lezen over de weg die U aanlegt uit de ellende naar het leven. Het eeuwige leven! Help ons om die weg te vinden en die weg te gaan. Help ons om te geloven in de Here Jezus Christus, Die zei: Ik ben de weg, de waarheid en het leven. U hebt gezegd dat iedereen die in de Here Jezus gelooft niet verloren zal gaan, maar eeuwig zal leven. Hij wil ons leven nieuw maken.

Here, U bent de God van het léven. Wilt U daarom zijn met onze ouders, opa’s en oma’s, onze echtgenoten of onze kinderen die in een verpleegtehuis verzorgd moeten worden? Dank U wel, voor de zorg die gegeven wordt. We danken U voor verpleegtehuizen en verzorgingshuizen, voor rollators, voor gehoortoestellen en staaroperaties. Helpt U verplegers en vrijwilligers en mantelzorgers om de zorg zo optimaal mogelijk te verlenen. Wilt U voor ons zorgen als we jong zijn en we de wereld aan kunnen. Als we sterk en vitaal zijn. Dank U wel voor het leven en de energie die U geeft.

Zegen ons in ons bestaan en geef dat wij tot zegen mogen zijn voor anderen, ook voor ouderen. Wees met ons als in ons leven ook na de regen de lucht weer grauw van wolken wordt; als we lijden aan het leven en we de lichaamskracht moeten missen. Als het kringetje om ons heen alsmaar kleiner wordt. Als alleen-zijn eenzaamheid wordt… Heer, draag ons, tors ons in onze ouderdom. Redt ons, om Christus wil.

Wilt U met ons zijn, ook in deze vakantieperiode? Wees met onze kinderen die nu ver weg op vakantie zijn. Spaar hen en geef hen een goede vakantie. Heer, wees met ons. Help ons om U te vertrouwen. Laat merken dat U erbij bent. Om Jezus’ wil, Amen.

Reageer op deze uitzending

terug

omhoog